Hoogsensitiviteit

Steeds meer mensen gaan zich tegenwoordig herkennen als hoogsensitief persoon. De begrippen hoogsensitiviteit of hooggevoeligheid komen steeds meer in de belangstelling te staan. Wetenschapster Elaine Aron deed hier aan het einde van de 20ste eeuw onderzoek naar. Zij toonde aan dat 15-20 procent van de mensheid meer en complexer dan gemiddeld waarneemt en introduceerde daarmee de karaktereigenschap en kwaliteit Hoogsensitiviteit of Hooggevoeligheid. Hooggevoelige volwassenen en kinderen zijn gevoeliger dan een gemiddelde andere persoon. Ze zijn niet meer bijzonder dan een ander, maar ze ervaren wel heel duidelijk anders.

De informatieverwerking van een hooggevoelig persoon werkt uitgebreider en nauwkeuriger dan bij een gemiddeld gevoelig persoon. Als je hooggevoelig bent, kun je zintuiglijk en buitenzintuiglijk sterker waarnemen dan de gemiddelde andere persoon. Hooggevoeligen verwerken en reageren intenser en reflecteren meer. Ze kunnen zich makkelijker inleven in anderen en in situaties dan anderen, maar ze kunnen ook makkelijker problemen ervaren in het dagelijks leven omdat ze zo gevoelig zijn voor zintuiglijke prikkels en stress.

Als HSP’er heb je het niet altijd makkelijk. Je bent erg gevoelig voor prikkels en stress, je stemt je voortdurend op anderen af, bent daardoor snel moe, voelt je regelmatig eenzaam, wilt alles goed doen. Je komt maar weinig aan jezelf en ontspanning toe. En dat is nog niet alles… Je bent iemand die intuïtief veel dingen aanvoelt en weet. Je bent heel zuiver. Je trekt veel mensen aan en mensen vragen je misschien wel regelmatig om advies of een luisterend oor. Maar wie ben je zelf, wat wil je, wat is je verlangen en wat moet je met je hoogsensitiviteit? Dat zijn vragen die je jezelf misschien wel regelmatig stelt, maar waar je geen antwoord op krijgt.

Twijfel je of je hoogsensitief bent? Hieronder geef ik je een aantal kenmerken van hoogsensitieve personen. Herken je je in meer dan de helft van de kenmerken, dan ben je vrijwel zeker hoogsensitief.

  • ik ben me bewust van subtiele signalen in mijn omgeving
  • ik word beïnvloed door de stemmingen van anderen
  • ik ben nogal gevoelig voor pijn
  • tijdens drukke dagen merk ik dat ik behoefte heb om me terug te trekken in mijn bed of een donkere kamer of een andere plek waar ik ongestoord alleen kan zijn
  • ik ben bijzonder gevoelig voor de effecten van cafeïne
  • ik raak gemakkelijk overvoerd door dingen als fel licht, sterke geuren, grove weefsels of harde sirenes
  • ik heb een rijke en complexe innerlijke belevingswereld
  • ik voel me niet op mijn gemak bij harde geluiden
  • ik kan diep geroerd raken door kunst of muziek
  • ik ben consciëntieus
  • ik schrik gemakkelijk
  • ik voel me opgejaagd als ik veel moet doen in korte tijd
  • als mensen zich in een fysieke omgeving niet prettig voelen weet ik meestal wat er moet gebeuren om dat te veranderen
  • ik raak geïrriteerd als mensen proberen me te veel dingen tegelijk te laten doen
  • ik doe erg mijn best om te voorkomen dat ik fouten maak of dingen vergeet
  • ik kijk uit principe niet naar gewelddadige films of tv-shows
  • ik voel me ongemakkelijk als er veel om me heen gebeurt
  • als ik erge honger heb, heeft dat een sterke invloed op mijn concentratievermogen of mijn humeur
  • veranderingen in mijn leven brengen me van mijn stuk
  • ik heb een neus voor delicate geuren, smaken, geluiden, kunstwerken en geniet daarvan
  • het vermijden van situaties die mij van streek maken of overbelasten heeft bij mij hoge prioriteit
  • als ik met iemand moet wedijveren of op mijn vingers word gekeken, word ik zo nerveus of gespannen dat mijn prestaties veel minder zijn dan gewoonlijk
  • als kind werd ik door mijn ouders of leraren gevoelig of verlegen gevonden

Veel kinderen van deze tijd zijn hoogsensitief. Ze beleven intens en complex. Ook hebben zij meestal een voorkeur voor visueel-ruimtelijk denken, denken in beelden. Ze zijn heel prikkelgevoelig, nemen veel van anderen over en zijn vaak druk, onzeker, bang, boos, verdrietig, zonder dat ze goed weten waarom. Ook krijgen ze regelmatig ten onrechte een stempel als AD(H)D of PDD-nos o.i.d. opgeplakt. Deze kinderen hebben begaafdheden die vaak niet erkend worden.

Het is heel belangrijk dat hun gevoeligheid (h)erkend wordt en dat ze leren om te gaan met hun gevoeligheden en begaafdheden. Als kinderen constant overspoeld of overprikkeld raken door alles wat om hen heen gebeurt, wordt de kans op gedragsproblemen verhoogd. Het is belangrijk dat kinderen leren omgaan met alle prikkels die op hen af komen. Anders ontstaat er teveel stress in hun lijf en ontstaan er problemen. Hieronder tref je een lijstje aan met een aantal kenmerken van hoogsensitiviteit:

  • Je schrikt over het algemeen snel
  • Je hebt last van kleding die kriebelt, naden in sokken, schoenen, kledingmerkjes
  • Je houdt meestal niet zo van grote verrassingen
  • Je leert niet zozeer van straf, meer van een vriendelijke terechtwijzing
  • Je lijkt gedachten te kunnen lezen
  • Je gebruikt moeilijke woorden voor je leeftijd
  • Je ruikt elke geur
  • Je lijkt heel intuitief
  • Je valt moeilijk in slaap, vooral na drukte
  • Je hebt moeite met grote veranderingen
  • Je stelt veel vragen
  • Je bent een perfectionist
  • Je beleeft het verdriet van anderen intens mee
  • Je houdt van rust (rustige spelletjes)
  • Je stelt diepzinnige, beschouwende vragen
  • Je bent heel gevoelig voor pijn
  • Je kunt slecht tegen lawaai
  • Je hebt oog voor detail, verandering
  • Je let erg op veiligheid
  • Je presteert het beste als er geen vreemden bij zijn
  • Je beleeft de dingen intensief

Als je jezelf als kind of je eigen kind in veel (meer dan 13) van deze kenmerken herkent, is de kans groot dat jij hoogsensitief bent of dat je kind hoogsensitief is.